Openhaard verwijderen in Friesland

Wat er weggaat en wat er blijft staan

Dit is sloopwerk in gebouwen, geen autosloop. Bij een openhaard gaat het om drie onderdelen die vaak op een hoop worden gegooid: het stookdeel in de kamer, het kanaal in de woning en de schoorsteen boven het dak.

Het stookdeel is de haard zelf, de vuurvaste bekleding, de boezem eromheen en de verzwaarde vloerplaat eronder. Bij een gemetselde boezem uit de jaren zeventig gaat het al gauw om vier- tot achthonderd kilo, en dat moet in delen door je woonkamer naar buiten. Het kanaal is de schacht die naar boven loopt, dwars door de verdiepingsvloer en de zolder. Dat is de post die mensen vergeten mee te rekenen.

Je hoeft niet alles weg te halen, en die keuze bepaalt waar je in de bandbreedte van €450 tot €1.400 uitkomt.

Wat het rookkanaal doet, ook als er niet gestookt wordt

Een rookkanaal werkt op trek. Warme rookgassen zijn lichter dan buitenlucht, stijgen op en zuigen verse lucht de haard in. Een kanaal is dus een permanente luchtstroom door je huis, ook zonder vuur: zolang er onderin een opening zit, trekt er warme binnenlucht naar buiten.

Andersom werkt het ook. Bij bepaalde windrichtingen slaat de trek om en komt er koude lucht, roetlucht en soms regen naar binnen. Roet trekt vocht aan, en dat geeft de bruine vlekken en de zure lucht in kamers waar de haard al jaren niet aan is geweest. Een kanaal dat blijft zitten moet daarom dicht, maar wel licht geventileerd.

En dan de constructie. In veel Friese woningen uit de jaren zestig en zeventig is het kanaal opgenomen in een binnenmuur die meedraagt. In rijwoningen loopt het soms in de gedeelde bouwmuur, met een kanaal van de buren in dezelfde schacht.

• Een open kanaal betekent doorlopend warmteverlies
• Roet trekt vocht aan en geeft vlekken en een zure lucht
• Afgedicht betekent dicht maar wel geventileerd
• Kanaal in een dragende muur vraagt om een berekening
• Bij een gedeeld kanaal eerst uitzoeken van wie wat is

Drie varianten, drie prijzen

Boven het dak: de schoorsteen en het gat dat overblijft

Gaat de schoorsteen eraf, dan gaat hij eraf tot onder de pannen en niet tot op de pannen. Wat daarna volgt is gewoon dakwerk: het lood eruit, panlatten en tengels aanvullen tot een doorlopend vlak, de onderfolie aanhelen en de pannen terug. Zit er geen folie onder, wat bij daken van voor 1975 vaak zo is, dan is dit het moment om die er op dat stuk alsnog in te leggen.

Blijft de schoorsteen staan, dan moet hij afgesloten worden met een afdekplaat of een regenkap, plus een klein ventilatierooster zodat de schacht kan drogen. Aan twee kanten luchtdicht dichtmaken is de meest gemaakte fout: dan trekt de schacht vocht aan en zie je binnen na een paar winters vochtplekken.

Let ook op het metselwerk. In een kustgemeente als Harlingen of aan de kant van Workum staat een schoorsteen jarenlang in zoute wind, en dan is het voegwerk uitgesleten en de bovenste laag stenen los. Een schoorsteen die je laat staan blijft onderhoud vragen, en dat is voor veel mensen de reden om hem alsnog weg te halen.

Hoe de werkdag verloopt

Drie dingen die de prijs omhoog jagen

• Asbest bij de aansluiting In woningen van voor 1994 zit er vaak asbestkoord tussen kachelpijp en kanaal, board achter de haard of een compleet asbestcement rookkanaal. Dan wordt het een asbesttraject met inventarisatie, melding en verwijdering door een gecertificeerd bedrijf: €22 tot €115 per m2 plus €950 tot €1.850 begeleiding.
• Een kanaal in een dragende muur Zit de schacht in een muur die meedraagt, dan moet er opgevangen worden en is er een constructieberekening nodig, vanaf €395 exclusief btw. Dat is hetzelfde verhaal als bij een draagmuur.
• Een dak dat lastig bereikbaar is Op een vrijstaand pand in het buitengebied staat een hoogwerker zo klaar. In de smalle straten van de kern van Workum of langs het lint in Damwald kost het opstellen een halve dag extra.

Richtprijzen

Exclusief btw, inclusief container, afvoer en gescheiden storten.