Melding en vergunning zijn twee verschillende dingen
Een sloopmelding is een kennisgeving. Je vertelt de gemeente wat je gaat slopen, hoeveel afval eruit komt, hoe je het afvoert en of er asbest in zit. De gemeente toetst niet of je het mag, ze neemt de melding aan en kan er voorwaarden aan verbinden over werktijden, containerplaatsing of trillingen. Voor een melding rekent de gemeente geen leges.
Een omgevingsvergunning is een toestemming. Daar kijkt de gemeente wel inhoudelijk mee, aan de hand van tekeningen, berekeningen en soms een erfgoedtoets. Dat kost leges en tijd: acht weken vanaf een complete aanvraag, met een mogelijke verlenging van zes weken.
De twee sluiten elkaar niet uit. Bij een doorbraak in een woning uit 1970 doe je vaak allebei: een vergunning voor de bouwactiviteit en een melding voor het afval en het asbest. Vraag dus niet welke van de twee je nodig hebt, maar of je ze allebei nodig hebt.
Wanneer welke route
| Situatie | Sloopmelding | Omgevingsvergunning |
|---|---|---|
| Badkamer of keuken eruit, minder dan 10 kubieke meter afval, geen asbest | Niet nodig | Niet nodig |
| Meer dan 10 kubieke meter sloopafval | Verplicht, minimaal vier weken vooraf | Alleen als er ook constructief werk bij zit |
| Asbest aanwezig of vermoed, pand van voor 1994 | Verplicht, met inventarisatierapport erbij | Niet vanwege het asbest zelf |
| Dragende muur weghalen of een ligger plaatsen | Meestal ook, vanwege het afval | Meestal wel, als technische bouwactiviteit |
| Hele woning of schuur slopen | Verplicht | Vaak wel, zeker bij een hoofdgebouw |
| Beschermd stadsgezicht of monument | Verplicht | Vrijwel altijd, met erfgoedtoets |
Zo verloopt een sloopmelding
Bepaal de hoeveelheid sloopafval
Tien kubieke meter is minder dan mensen denken. Een badkamer met tegels en dekvloer zit er zo overheen. Reken de containerinhoud op, dat is de eenvoudigste maat.
Laat asbest uitsluiten of vaststellen
Is het bouwwerk van voor 1994, dan hoort er een asbestinventarisatierapport bij. Zonder dat rapport is de melding niet compleet en gaat de klok niet lopen.
Dien in via het Omgevingsloket
Je meldt met adres, omschrijving, startdatum, hoeveelheid en soort afval, de afvoerder en het inventarisatierapport. In een woning meldt de eigenaar, of de aannemer namens hem.
Wacht de vier weken af
De melding moet minimaal vier weken voor aanvang binnen zijn. Voor een kleine hoeveelheid asbest die een particulier zelf mag verwijderen geldt vaak een kortere termijn, maar reken standaard op vier weken.
Lees de voorwaarden
De gemeente kan eisen stellen over werktijden, stof, trillingen, de route van het materieel en de plaats van de container. In de binnensteden van Leeuwarden, Dokkum, Sneek en Harlingen gebeurt dat regelmatig.
Bewaar de papieren
Meldingsbevestiging, inventarisatierapport, vrijgave en stortbonnen horen bij elkaar. Bij verkoop of controle is dat je bewijs.
Constructief werk: dan wordt het een vergunning
Zodra je de draagconstructie wijzigt, verlaat je het gebied van de melding. Een dragende muur weghalen, een opening vergroten, een ligger plaatsen of een vloer doorbreken is een technische bouwactiviteit en daar is meestal een omgevingsvergunning voor nodig. Je dient die in met de constructieberekening en de tekeningen. Die berekening kost vanaf €395 exclusief btw.
De leges verschillen per gemeente en worden bijna overal berekend als een percentage van de bouwkosten, met een minimumbedrag. Voor een enkele doorbraak kom je meestal tussen €250 en €800 uit. Reken op acht weken behandeltijd, plus een verlenging van zes weken, plus de tijd die stilstaat terwijl de gemeente gegevens opvraagt. Plan dus drie maanden.
In een appartement komt er nog iets bij. De draagconstructie is gemeenschappelijk eigendom, dus je hebt naast de vergunning ook toestemming van de vereniging van eigenaren nodig. Die vergadert vaak maar een paar keer per jaar, dus begin daar vroeg mee.
Beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland
Friesland heeft ongewoon veel beschermde gezichten. De gemeente Sudwest-Fryslan telt er twintig, het hoogste aantal van Nederland. Sta je in zo'n gebied, dan gelden strengere regels bij verbouwen en slopen, ook als je maar een deel van een pand aanpakt. Er komt een erfgoedtoets bij, en die gaat ook over het straatbeeld en de belendende panden.
Praktisch betekent dat drie dingen. De doorlooptijd wordt langer door een extra adviesronde. Je moet vaker documenteren wat er staat voordat je iets weghaalt, met foto's en soms met een bouwhistorische verkenning. En de uitvoering verandert: in smalle straten past geen grote kraan, dus het werk gaat met kleiner materieel, met de hand of met afvoer over water.
Twijfel je of je adres binnen zo'n gebied valt, kijk dan in het omgevingsplan of vraag het na. De grenzen lopen vaak langs een gracht, een bolwerk of een straat, en het scheelt weken als je dat vooraf weet.
- Leeuwarden, binnenstad, aangewezen in 1982. Daarnaast zijn de Hollanderwijk, Noordersingel en Westersingel en het Nieuwe Kanaalgebied apart aangewezen.
- Dokkum, de binnenstad binnen de bolwerken, aangewezen in 1971, samen met Noordervallaat, Aalsumerpoort en de IJsherberg.
- Sneek, de binnenstad binnen de grachten, en daarnaast het stationsgebied als apart beschermd gezicht.
- Harlingen, de binnenstad met de kades en de havens. De gemeente telt circa 530 rijksmonumenten.
- Franeker, de binnenstad, waar een groot deel van de circa 504 rijksmonumenten van Waadhoeke staat.
- Bolsward, de kern binnen De Wallen, waar 72 procent van de woningen vooroorlogs is.
- Workum, de historische kern met de lintbebouwing langs Noard, Sud en de Merk.

Vier misverstanden die geld kosten
- Het is maar een binnenmuur Binnen of buiten doet niet ter zake. Wat telt is of het draagt en hoeveel afval eruit komt. Een binnenmuur van beton is vergunningplichtig, een schutting van hout niet.
- Mijn aannemer regelt het wel Vaak doet hij de melding inderdaad, maar de vergunningplicht ligt bij de eigenaar. Vraag op papier wie wat indient en wanneer.
- Vier weken red ik wel Die vier weken gaan pas lopen bij een complete melding. Ontbreekt het inventarisatierapport, dan begint de termijn opnieuw en schuift je hele planning op.
- Het is toch al gesloopt Achteraf legaliseren kan, maar de gemeente kan ook handhaven en herstel eisen. Zonder vergunning kan een verzekeraar schade weigeren.
