Afval is de helft van het werk
Slopen is materiaal losmaken en materiaal afvoeren, en het tweede deel is meestal het duurste. Een gemiddelde badkamer levert al gauw drie tot vijf kubieke meter puin op, een schuur met dak loopt in de tientallen kubieke meters. Dat moet in een container, naar een verwerker, gewogen en verwerkt.
In Nederland wordt het overgrote deel van het bouw- en sloopafval hergebruikt, ruim negentig procent. Dat is geen toeval maar het gevolg van hoe er gesloopt wordt: selectief, per materiaalstroom, in plaats van alles met een grijper in een bak.
Voor jou als opdrachtgever verklaart dit een groot deel van de offerte. Wie geen afvoer in de prijs heeft zitten, heeft een lagere offerte en een rekening die later komt.
Waarom scheiden verplicht is
Het scheiden van bouw- en sloopafval is geen keuze van de sloper maar een wettelijke verplichting. De regels schrijven voor dat je afvalstromen op de bouwplaats gescheiden houdt en afvoert, tenzij dat redelijkerwijs niet kan. Achteraf sorteren is duurder en levert slechtere kwaliteit, want zodra gips en puin door elkaar zitten is geen van beide nog goed te verwerken.
Er zit ook een prijsprikkel op. Een container met gemengd bouwafval kost per ton een veelvoud van een container met schoon steenachtig puin, simpelweg omdat de verwerker het alsnog moet uitsorteren. Verontreinig je schoon puin met gips, hout of isolatie, dan verandert de hele container in gemengd afval en verandert de prijs mee.
Bij asbest gaat het nog een stap verder. Asbest is gevaarlijk afval, mag nooit bij ander materiaal en gaat dubbel verpakt en gelabeld naar een erkende verwerker. Je krijgt papieren waarmee je kunt aantonen waar het is gebleven. Dat traject staat volledig los van de rest van de sloop, ook in de planning.
De stromen en waar ze heen gaan
| Stroom | Wat erin hoort | Wat ermee gebeurt |
|---|---|---|
| Steenachtig puin | Metselwerk, beton, tegels, dakpannen, cellenbeton apart | Naar de puinbreker, wordt granulaat voor funderingen en wegen |
| Hout | Balken, plaatmateriaal, kozijnen zonder glas, geverfd hout apart | Naar spaanplaat en vezelplaat, of naar energieopwekking als het behandeld is |
| Metaal | Radiatoren, leidingen, wapening, staalprofielen, dakgoten | Naar de schroothandel en de smelter, levert geld op in plaats van te kosten |
| Gips | Gipsplaat, gipsblokken, stucwerk in grotere hoeveelheden | Apart houden, wordt vermalen tot nieuwe gipsgrondstof |
| Vlakglas en isolatie | Ruiten zonder folie, steenwol, glaswol, piepschuim | Glas terug naar de glasindustrie, isolatie naar een aparte verwerker |
| Asbest | Alleen wat in het inventarisatierapport staat | Dubbel verpakt en gelabeld naar een erkende verwerker, met stortbon |
| Restfractie | Wat echt niet te scheiden is | Naar sorteerinstallatie of verbranding, de duurste stroom per ton |
Van puin naar granulaat
Het steenachtige deel is in gewicht verreweg het grootste. Dat gaat naar een breker, waar het eerst wordt ontdaan van hout, kunststof en metaal. Een magneet haalt de wapening en de spijkers eruit, een windzifter blaast het lichte materiaal weg. Wat overblijft gaat door de breker en wordt op korrelgrootte gezeefd.
Het resultaat heet menggranulaat of betongranulaat. Menggranulaat gaat vooral naar funderingslagen onder wegen, parkeerterreinen en bouwwegen. Betongranulaat, dus puin dat schoon genoeg is en uit beton bestaat, kan terug in nieuwe betonmortel als vervanging van grind. Voor beide geldt een kwaliteitsregime met keuring en certificering, want wie het onder een weg legt wil weten wat erin zit.
Waarom dit voor jou uitmaakt: hoe schoner het puin de container in gaat, hoe lager het tarief per ton. Tegels met lijm, metselwerk met stucrestjes en dakpannen zijn prima. Een halve gipsplaat of een rol isolatie ertussen degradeert de hele bak. Daarom vragen we op de werkplek soms om twee kleinere containers in plaats van een grote.
- Steenachtig puin schoon houden levert het laagste verwerkingstarief op.
- Cellenbeton en gasbeton horen niet bij gewoon puin en gaan apart.
- Metaal levert geld op, dus hoort niet in de puinbak te verdwijnen.
- Gips is de grootste vervuiler van een puincontainer.
Controleer of afvoer echt inbegrepen is
Twee offertes voor dezelfde klus kunnen honderden euro's schelen omdat de een de afvoer meerekent en de ander niet. Deze vier vragen maken dat verschil zichtbaar.
- Zit de container erin, en hoeveel dagen Vraag naar het aantal containers, de inhoud en de standtijd. Een container die twee weken blijft staan, kost huur per dag als dat niet is afgesproken.
- Stortkosten vast of nacalculatie Stortkosten gaan per ton en zijn de grootste variabele. Staat er nacalculatie op basis van weegbon, dan weet je de prijs pas achteraf. Vraag dan minimaal om een maximumbedrag.
- Wie draagt het risico bij vervuiling Als een puincontainer wordt afgekeurd omdat er gips in zit, wie betaalt dan het hogere tarief. Spreek dat af, zeker als je zelf ook in die container gooit.
- Krijg je de stortbonnen Weeg- en stortbonnen bewijzen waar het materiaal is gebleven. Bij asbest hoort de vrijgave erbij. Vraag ernaar bij oplevering.
Hoe wij het doen
Onze richtprijzen zijn exclusief btw, inclusief container, afvoer en gescheiden storten. Er komt dus geen weegbon achteraf met een verrassing erop. Wat er niet in zit is materiaal dat er bij de opname niet was, bijvoorbeeld een kruipruimte vol oud bouwafval die pas zichtbaar wordt als de vloer eruit is. Dan hoor je eerst wat het kost en beslis jij.
Op de werkplek scheiden we tijdens het slopen en niet achteraf: een puinbak, een bak voor hout en restmateriaal, en losse verzameling van metaal. Bij grotere klussen komt er een aparte stroom voor gips bij. Waar de ruimte krap is, zoals in de binnensteden van Leeuwarden, Dokkum, Harlingen of Sneek, werken we met kleinere containers en wisselen we vaker, of voeren we af over water.
Bij asbest loopt de afvoer een eigen route: verpakken in de afgesloten werkruimte, direct in een aparte container en dan naar een erkende verwerker. Die stroom komt nooit in aanraking met de rest, en de papieren bewaar je bij het inventarisatierapport.