Waarom Friesland een asbestprovincie is
Asbest is geen kwestie van pech maar van bouwjaar. Tussen ruwweg 1945 en 1994 was het een gewoon bouwmateriaal: goedkoop, brandwerend, sterk en overal te krijgen. Elke woning die in die periode is gebouwd of verbouwd, kan het bevatten.
Dat aandeel is in Friesland hoog. Grote delen van de provincie zijn na de oorlog gebouwd, en de uitbreidingsgolven van de jaren zestig, zeventig en tachtig vallen precies in de asbestperiode. In Oosterwolde is 57 procent van de woningvoorraad gebouwd tussen 1965 en 1995. In Joure is dat 53 procent, in Lemmer 51 procent en in Wolvega 43 procent.
In Leeuwarden ligt het accent iets eerder: ruim de helft van de woningen komt uit 1945 tot 1985, met wijken als Bilgaard uit de jaren vijftig en Heechterp-Schieringen uit 1958 tot 1963. Drachten is het duidelijkste voorbeeld van naoorlogse groei, met ongeveer 6.074 panden uit 1950 tot 1970. In het grootste deel van de Friese woningvoorraad is asbest dus niet uitgesloten tot iemand heeft gekeken.
Aandeel woningen uit de asbestperiode per plaats
Deze cijfers komen uit de woningvoorraad van de plaats zelf. Ze zeggen niets over jouw woning, wel iets over hoe vaak we er asbest aantreffen.
| Plaats | Aandeel uit de asbestperiode | Wat dat in de praktijk betekent |
|---|---|---|
| Oosterwolde | 57 procent uit 1965 tot 1995 | Het hoogste naoorlogse aandeel van de zuidoostelijke plaatsen, plus veel schuren en stallen met asbestdaken. |
| Joure | 53 procent uit 1965 tot 1995 | Plan Joure Noord, later Westermeer, werd in de jaren zeventig en tachtig volgebouwd. |
| Lemmer | 51 procent uit 1965 tot 1995 | De grootste uitbreidingsgolf viel tussen 1965 en 1985. Het vooroorlogse aandeel is met 8 procent laag. |
| Wolvega | 43 procent uit 1965 tot 1995 | Daarnaast 13 procent vooroorlogse bouw: lintbebouwing en boerderijen langs de Hoofdstraat. |
| Leeuwarden | Ruim de helft uit 1945 tot 1985 | Ongeveer 27 procent uit 1945 tot 1965 en 27 procent uit 1965 tot 1985, veel portiekflats. |
| Drachten | Circa 6.074 panden uit 1950 tot 1970 | Seriematige bouw. Wat in de ene woning zit, zit meestal ook bij de buren. |
De route bij asbest, van inventarisatie tot vrijgave
Wie deze stappen overslaat is strafbaar, en de verzekeraar dekt schade door een verkeerde sanering niet.
Waarom 1994 de grens is
Nederland heeft asbest in stappen verboden. Het spuiten ging er al in 1978 uit, maar het algehele verbod op produceren, verhandelen en toepassen geldt sinds 1 juli 1993, met een overgang die in de praktijk doorliep tot 1994. Sindsdien mag er niets meer met asbest worden gebouwd.
Voor jou als eigenaar geldt daarmee een simpele vuistregel. Is je woning gebouwd of verbouwd voor 1994, dan moet je asbest uitsluiten voordat er gesloopt wordt. Let op het woord verbouwd: een woning uit 1930 met een badkamer uit 1978 en een uitbouw uit 1985 is voor asbest gewoon een woning uit de jaren zeventig en tachtig.
De wet legt het zo vast. Bij een sloopmelding vraagt de gemeente om een asbestinventarisatierapport als het bouwwerk van voor 1994 is. Zonder dat rapport is de melding niet compleet en mag er niet gesloopt worden. Het meeste asbest mag daarnaast alleen door een gecertificeerd saneringsbedrijf weg.